Ovozi.uz

Оё ҳайвонҳо якдигарро мефаҳманд?

Дар ин маврид, агар дар назар дошта бошем, ки ҳайвонҳо бо ҳамдигар тавассути аломатҳо ё сигналҳои садоӣ муошират мекунанд, мо “ҳа” ва агар дар назар дошта бошем муошират мисли забони инсонӣ “не” гӯён ҷавоб медиҳем.
Ҳатто дар байни одамон, муошират на ҳамеша тавассути сухан аст. Роҳҳои хоси баёни хашм дар шахс: китф дарҳам кашидан барои изҳори бепарвоӣ; сар ҷунбондан ва ба атроф нигаристан; имову ишора ва бисёр алмоатҳои дигар мавҷуданд. Аксари ҳайвонот бо ҳамин тарз, бо бӯйҳо ва аломатҳо муошират мекунанд. Вақте ки асп кишна мекунад, дигарон онро ҳамчун сигнали муайян қабул мекунанд. Баъзе ҳайвонот метавонанд аломатҳо ва садоҳои ноаёнро дарк кунанд. Вақте ки парранда танҳо барои нигоҳ кардан ба шохае фуруд меояд, дигар мавҷудот хомӯш меистанд. Аммо вақте ҳис мекунанд, ки нияти парранда дигар аст, онҳо мефаҳмонанд, ки парвоз кардан беҳтар аст ва парранда парвоз мекунад.
Сагон бо истифода аз усулҳои гуногун муошират мекунанд. Онҳо на танҳо аккос мезананд, балки нола мекунанд, уввос мекашанд, пойҳояшонро боло мебардоранд, дандонҳояшонро бо ғурриш нишон медиҳанд. Дар ин лаҳза, сагҳои дигар дақиқ медонанд, ки ҳар як вазъият чӣ маъно дорад.
Ҳайвонот бо ҳамдигар на танҳо тавассути садоҳо ва аломатҳо, балки тавассути бӯй ҳам алоқа мекунанд. Масалан, бӯй барои дар гурӯҳ-гурӯҳ ҳаракат кардани ҳайвонот ёрӣ мерасонад. Шумо медонед, ки бӯй барои саг чӣ қадар муҳим аст.
Маймунҳо боақлтарин ҳайвонанд, аммо забонашон аз забони ҳайвоноти дигар фарқ надорад. Онҳо садо ва имову ишораро барои изҳори хашм, гуруснагӣ ё қаноатмандӣ истифода мебаранд. Аммо дар онҳо ба сухани инсон наздик чизе нест.
Баръакси одамон, ки бояд сухан гуфтанро ёд гиранд, маймунҳо ва дигар ҳайвонот забони худро аз таваллуд меомӯзанд. Онҳо метавонанд сигналҳоеро паҳн кунанд, ки ба намуди онҳо хосанд, ҳатто вақте ки онҳо ҳеҷ гоҳ махлуқҳоеро, ки ба худашон монанд нестанд, надида бошанд.
Ҳайвонҳо, ҳатто вақте ки онҳо бо ҳамдигар робитаи зич доранд, танҳо эҳсосот ва орзуҳоро баён мекунанд, аммо дар байни онҳо ҳеҷ гуна «суҳбат» сурат намегирад.