Чорабинии бахшида ба зодрӯзи Беҳбудӣ бо маросими гулгузорӣ дар назди нимпайкараи ӯ оғоз ёфт. Дар чорабинӣ, ки намояндагони созмонҳои давлатӣ ва ҷамъиятӣ, инчунин омӯзгорон иштирок доштанд, хидматҳои бузурги Беҳбудӣ дар соҳаи маориф ва тарбия зикр гардиданд.
Пас аз он, чорабинии маънавӣ ва таълимӣ дар мавзӯи «Маҳмудхоҷа Беҳбудӣ — равшанфикри бузурги миллат» баргузор гардид. Директори Маркази маҳорати педагогии вилояти Самарқанд А.Собиров, сармуҳаррири рӯзномаҳои «Зарафшон» ва «Самарқандский вестник» Ф.Тошев, авлодони Беҳбудӣ ва олимон маълумот ва бозёфтҳои нави марбут ба ҳаёт ва фаъолияти ҷадиди бузургро баррасӣ карданд.
— Яке аз асосгузорони ҳаракати ҷадидия, асосгузори мактабҳои ҷадидӣ Маҳмудхоҷа Беҳбудӣ, дар суханрониҳои худ борҳо таъкид кардааст, ки соҳибилм намудани мардум, аз худ кардани на танҳо донишҳои динӣ, балки донишҳои дунявӣ низ воситаи асосии муайян кардани сарнавишти кишвар аст. Ӯ яке аз равшанфикрони ҷадид аст, ки ба татбиқи ин ташаббус сахт камарбаста буд, — гуфт директори хона-музейи Маҳмудхоҷа Беҳбудӣ Гулмурод Аҳмедов. — Мактабҳои ҷадидӣ бо дастгирии мустақими ӯ кушода шуданд. Дар он замон, одамоне, ки аз тартиби қатъии мактабҳои услуби кӯҳна, ки бар пояи таълими динӣ асос ёфта буданд, дур шуда буданд, ба мактабҳои ҷадидӣ мерафтанд. Беҳбудӣ пеш аз марги худ дар яке аз маҳаллаҳои ноҳияҳои Ҷомбойи ҳозира муфтӣ буд. Дар ҳамон давр олмониҳо дар ин минтақа як корхонаи биринҷ сохтанд. Беҳбудӣ, ки ба сохтмони ин корхона кумак карда буд, кӯшиш мекард, ки бо ёрии масъулони корхона ҷавонони маҳаллиро дар Аврупо таълим диҳад. Ба фикри ман, суханони зерини Беҳбудӣ, ки пеш аз кушта шуданаш гуфта буд, дар ташаккули рӯҳияи ватандӯстии ҷавонони имрӯзаи мо хеле муҳиманд: «Агар ҷони мо барои халқу миллатамон қурбон шавад, мо маргро бо шодӣ қабул мекунем.» Бе муболиға гуфтан мумкин аст, ки чунин ҷасорат ва ифтихор намунаи беназир барои ҷавонон аст.
Дар чорабинӣ олимон ва муҳаққиқоне, ки дар бораи ҳаёт ва фаъолияти Маҳмудхоҷа Беҳбудӣ таҳқиқоти илмӣ анҷом медиҳанд, дар бораи фаъолияти ҷадидӣ, мероси илмӣ ва нақши ӯ дар ҳаракати ҷадидии Самарқанд маълумот доданд.
Чорабинӣ бо намоишҳои адабӣ ва бадеии донишҷӯёни ҷавон идома ёфт. Иштирокчиён бо хона-музейи Маҳмудхоҷа Беҳбудӣ шинос шуданд.
ӮзА
